กิจกรรมที่ 3 บันทึกที่ 7ผ้าและเครื่องแต่งกาย (ตอนที่ 6)

5.  เครื่องเกาะเกี่ยวที่ใช้ในการตัดเย็บมีอะไรบ้าง  เสื้อผ้าที่นักเรียนใส่ส่วนใหญ่ต้องซ่อมแซมอะไรบ้าง

ตอบ     ซิป (Zipper)
เป็นเครื่องเกาะเกี่ยวที่สำคัญชนิดหนึ่ง ในการที่จะนำมาต่อผ้าหรือวัสดุ 2 ชิ้น ให้ติดกัน เช่น เสื้อ กระโปรง กางเกง ฯลฯ นอกจากนี้ยังทำหน้าที่เป็นส่วนตกแต่งในเสื้อผ้าได้ นักออกแบบที่มีความคิดสร้างสรร ได้นำเอาส่วนต่าง ๆ ของซิปมาประดิษฐ์เป็นเครื่องประดับ และเครื่องใช้ของสตรีที่สวยงามแปลกตาได้หลายรูปแบบ

ตะขอ

กระดุมแป๊บ

กระดุม
 
การซ่อมแซมเสื้อผ้า  
การซ่อมแซมเสื้อผ้าที่ชำรุด เป็นการแก้ไขดัดแปลงเสื้อผ้าให้อยู่ในสภาพที่สามารถใช้งานได้เช่น การซ่อมแซมตะเข็บ การซ่อมแซมปลายแขน ขอบขากางเกง ชายเสื้อและกระโปรง การซ่อมแซมเนื้อผ้าขาด การซ่อมแซมเครื่องตกแต่งต่างๆ เช่น ซิป ตะขอ กระดุม เป็นต้น การซ่อมแซมเสื้อผ้ามีความจำเป็นสำหรับครอบครัวเพราะเป็นการช่วยประหยัดรายจ่ายของครอบครัว และช่วยยืดเวลาให้สามารถสวมใส่เสื้อผ้าได้นาน เสื้อผ้าเมื่อใช้ไปนานๆ หลายครั้งอาจชำรุด และมีข้อบกพร่องในการสวมใส่ เช่น คับ หลวม ชำรุด ขาด ซึ่งส่วนที่ชำรุดบ่อย เช่นตะเข็บ ซิป ตะขอ เป็นต้น การตกแต่งเสื้อผ้าเป็นวิธีการที่ทำให้เสื้อผ้าเดิมดูแปลกใหม่ขึ้น สวยงามขึ้น
การตกแต่งเสื้อผ้ามีหลักเกณฑ์ดังนี้
๑. คำนึงถึงผู้ใช้ กล่าวคือ เมื่อซ่อมแซมหรือแก้ไขดัดแปลงเสื้อผ้าแล้ว ผู้ใช้ยินดีที่สวมใส่หรือไม่
๒. คำนึงถึงสภาพวัสดุที่ต้องการดัดแปลงโดยพิจารณาว่าเสื้อผ้าเก่าหรือเสื้อผี่ชำรุดมีพอที่จะนำมาซ่อมแซมหรือแก้ไขดัดแปลงใหม่ตามที่ต้องการได้หรือไม่
๓. คำนึงถึงค่าใช้จ่ายหรืองบประมาณ เป็นการพิจารณาว่าเมื่อดำเนินการซ่อมแซมหรือแก้ไขดัดแปลงแล้วจะคุ้มค่ากับเงินที่จ่ายไปหรือไม่
๔. คำนึงถึงเวลา โดยพิจารณาว่าต้องใช้เวลามากน้อยเพียงใดในการซ่อมแซม และเมื่อซ่อมแซมแล้ว สามารถใช้ต่อไปได้อีกนานหรือคุ้มค่ากับเวลาหรือแรงงานที่เสียไปหรือไม่
การซ่อมแซมเสื้อผ้าแบ่งเป็น

1.การซ่อมแซมกระเป๋าเสื้อ
2.  การซ่อมแซมตะเข็บเสื้อผ้าด้านข้าง
3. การเปลี่ยนยางยืด
4. การปะ
5.การชุน
6.การติดซิป
7.การติดกระดุม

6.  อธิบายการติดกระดุมและติดตะขอมาให้เข้าใจ

ตอบ  การติดกระดุม ในที่นี้จะกล่าวถึงวิธีติดกระดุม 2 ชนิดคือ

          กระดุมมีก้านคือกระดุมที่มีส่วนยื่นออกมาจากใต้เม็ดกระดุม เพื่อใช้เย็บติดกับเสื้อผ้า การติดกระดุมชนิดนี้ จะไม่มีเส้นด้ายเย็บปรากฏบนเม็ดกระดุม วิธีติดกระดุมมีก้านนิยมใช้เศษผ้ารองใต้ผ้า ให้ตรงตำแหน่ง ก้านต้องทำเครื่องหมาย ดึงด้ายเย็บจนตึง เพราะจะทำให้เสื้อย่น มีขั้นตอนการติดดังนี้
          1.วางกระดุมลงบนผ้าในตำแหน่งที่จะติดกระดุม สอดเข็มหมุดที่ห่วงก้านกระดุมเพื่อยึดไว้ชั่วคราว
          2. แทงเข็มขึ้นด้านบนสอดเข้าไปในห่วงกระดุม แทงเข็มลงให้ทะลุผ้าด้านล่าง ดึงด้ายให้ตึง เอาเข็มหมุดออก
          3.ทำแบบข้อ 2 ซ้ำประมาณ 3 – 4 ครั้ง พันก้านกระดุมด้วยด้าย 3 รอบ แทงเข็มลงใต้ชิ้นผ้าผูกปมให้แน่น ตัดด้ายออก

          กระดุมไม่มีก้าน คือกระดุมที่มีรู 2 รู หรือ 4 รู ปรากฏให้เห็นบนเม็ดกระดุม การเย็บกระดุมชนิดนี้ จะมองเห็นเส้นด้ายที่เย็บ วิธีการเย็บกระดุมไม่มีก้านถ้าเป็นกระดุม 2 รู ให้ขมวดปลายหนึ่งของด้ายเย็บให้เป็นปม ทำเช่นเดียวกับเย็บกระดุม 2 รู หรืออาจแทงเข็ม ให้เส้นด้ายด้านบนทแยงไขว้กันก็ได้ มีขั้นตอนการทำดังนี้
          1.กาเครื่องหมายตรงตำแหน่งที่ต้องการจะติดกระดุม
          2.ใช้ด้าย 2 ทบ ร้อยเข็ม เพื่อให้กระดุมแน่นหนาไม่หลุดลุ่ยง่าย ขมวดปลายด้ายทำปม ใช้เข็มแทงขึ้น ตรงบริเวณที่ทำเครื่องหมายไว้ถึงด้ายให้แน่น
          3.วางกระดุมลงตรงกลางแล้วสอดเข็มลอดรูกระดุม รั้งด้ายให้ตึง แทงขึ้นลงตามรูกระดุม กลับไป กลับมาหลายครั้งจนกระดุมแน่น
          4.สอดด้ายใต้กระดุมซ่อนปมอีกครั้งแล้วตัดด้ายออก

          กระดุมแป๊บ ทำด้วยโลหะผสม มีลักษณะต่างไปจากกระดุมธรรมดา คือประกอบด้วยฝาบน ซึ่งมีปุ่มนูนตรงกลาง และตัวรับซึ่งตรงกลางเป็นแอ่ง ต้องใช้คู่กันเสมอทำให้ประกบกันสนิท การติดกระดุมแป๊บ ถ้าเป็นผ้าบางควรจะมีผ้าชิ้นเล็ก ๆ รองข้างในตรงตำแหน่งที่เย็บกระดุมเพื่อความคงทน ส่วนใหญ่ใช้กับ เสื้อสตรีสำหรับยึดสาบเสื้อ หรือขอบแขนให้ติดกัน มีขั้นตอนการติดดังนี้
          1.วางกระดุมลงในตำแหน่งที่ต้องการ แป๊บตัวผู้วางบนสาบเสื้อชิ้นบน แป๊บตัวเมียวางบนสาบเสื้อชิ้นล่าง สนด้ายใส่เข็มขมวดปลายด้ายให้เป็นสองทบ
          2.แทงเข็มสอดขึ้นลงในรูกระดุมทีละรู รูละ 3 ครั้ง เมื่อจะเย็บรูต่อไปให้แทงเข็ม โดยซ่อนด้ายไว้ใต้ผ้า แล้วดึงเข็มขึ้น เมื่อเย็บครบ 4 รู้จึงผูกปมด้าย ทั้งแป๊บตัวผู้และตัวเมียมีวิธีการเย็บเหมือนกัน

 
ที่มา  http://th.88db.com/th/Knowledge/Knowledge_Detail.page/Home_Service/?kid=2561&lang=en-us

 
7.  อธิบายการปะเพื่อการตกแต่ง

ตอบ    การปะ การปะเพื่อการตกแต่ง เป็นการนำผ้าหรือวัสดุอื่นๆ ที่เป็นลวดลายหรอต้องการให้เกิดลวดลายมาวางทับบนเสื้อผ้าและปักริมโดยวิธีใดวิธีหนึง

8.  ถ้ากางเกงที่ใส่ขาดที่หัวเข่าจะแก้ไขดัดแปลงอย่างไรให้ใช้งานได้

ตอบ   การตกแต่งกางเกงยีนส์ด้วยเศษผ้า  การรู้จักตกแต่งดัดแปลงเสื้อผ้าจะทำให้ได้เสื้อผ้าที่แปลกใหม่  กางเกงยีนส์เป็นกางเกงที่นิยมสวมใส่  เมื่อใช้ไปนานๆ อาจจะรู้สึกเบื่อหน่าย มีวิธีการตกแต่งดัดแปลงโดยการตัดขาให้สั้นลงเพื่อสวมใส่อยู่กับบ้านและตกแต่งเพื่อเพิ่มความสวยงามมากขึ้น  ซึ่งในการตกแต่งนั้นควรหาสิ่งที่มีอยู่ใกล้ตัวเพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย  การตกแต่งกางเกงยีนส์ด้วยเศษผ้านั้น  ถ้าเป็นผ้าธรรมดา  ควรเลือกผ้าที่เนื้อหนา เพื่อความคงรูปอยู่ตัว  และถ้าเป็นผ้าสักหลาดจะประหยัดเวลาในการกันลุ่ยริมผ้า  เพราะว่าเป็นผ้าที่ผลิตโดยวิธีอัดริมผ้าจึงไม่ลุ่ย  ในปัจจุบันนิยมนำกางเกงยีนส์มาตกแต่งโดยใช้วัสดุอื่น ๆ มาตกแต่ง

๑.๑ ) วัสดุอุปกรณ์  ในการปฏิบัติงาน มีดังนี้

๑.      ดินสอ

๒.    กรรไกร

๓.    เข็มเย็บด้วยมือ

๔.    ด้ายเย็บผ้า , ไหมปักผ้า

๕.    เข็มหมุด

๖.     เศษผ้า

๑.๒ ) ขั้นตอนการปฏิบัติงาน

๑.      ออกแบบส่วนของเสื้อผ้าที่ต้องการตกแต่ง

๒.    นำผ้าไปปะในส่วนที่ต้องการตกแต่ง

๓.    กลัดด้วยเข็มหมุดในตำแหน่งที่ต้องการ  และเนาเพื่อให้ติดกัน

๔.    ปักหรือเย็บตามแบบที่ได้ออกไว้ถ้าเศษผ้าที่นำมาตกแต่งเป็นผ้าทอธรรมดาควรทำคัทเวิร์คริมผ้า  เพื่อกันเนื้อผ้าหลุดลุ่ย

9. ถ้านักเรียนดัดแปลงเสื้อผ้าที่ไม่ใช้เป็นผ้ากันเปื้อน  นักเรียนจะใช้ลวดลายและตะเข็บอะไรตอบ  ชนิดของตะเข็บที่เย็บด้วยมือ
สรุปการเนา
เรื่องควรรู้
£            1.  ตะเข็บเนาเท่า  ใช้เนาผ้าสองชิ้นเข้าด้วยกันในส่วนที่มีการฝืนผ้า  เช่น  เมื่อจะเนาผ้า 

      ชิ้นใหญ่ให้พอดีกับผ้าชิ้นเล็ก  หรือในส่วนที่เป็นผ้าเส้นโค้ง

£            2.  ตะเข็บเนาไม่เท่า  ใช้เนาเป็นเส้นนำสำหรับเนาชายผ้า  หรือบางครั้งใช้เนาเพื่อ

     ประกอบตัวเสื้อสำหรับการลองตัว

£            3.  ตะเข็บเนาเฉียง  ใช้เนาผ้าชั้นนอกกับผ้ารองในปกเสื้อ  สาบเสื้อหรือใช้เนารังดุมที่

     กุ๊นด้วยผ้าเพื่อไม่ให้แยกเสียรูป

£            4.  ตะเข็บเนาแบบเทเลอร์  ใช้เนาผ้าสองชิ้นที่เป็นผ้าเนื้อหนา  ผ้าที่กลิ้งกดรอยไม่ได้   

     เนาแล้วแยกผ้าสองชิ้นออกจากกัน  พอด้ายตึงตัดด้ายเนากลางระหว่างผ้าสองชิ้น  

     แยกผ้าออก  รอยเนาใช้แทนการกลิ้งรอยบนผ้า

2.  ตะเข็บสอย       

สรุปตะเข็บด้วยมือ
เรื่องน่ารู้
£            1.       ตะเข็บด้น  ใช้ด้นเพื่อจีบรูด  เย็บยึดผ้าหลาย  ๆ  ชิ้น  ด้นเพื่อเกล็ดดุนเพื่อชุนผ้า  และเย็บตะเข็บที่ต้องการให้เสร็จอย่างรวดเร็ว

£            2.       ตะเข็บด้นถอยหลัง  ใช้เย็บแทนตะเข็บที่เย็บด้วยจักรได้  ฝีเข็มด้านถูกจะมองดูเหมือนเย็บด้วยจักร

โดยเราเลือกตะเข็บแบบเทเลอร์เย็บ