ศูนย์ปราชญ์ชาวบ้านแม่ทา

      ความคิดเห็นอันหลากหลายในเวทีอบรมแบบชาวบ้านที่แม่ทา เกษตรกรหลากหลายพื้นที่หลายชีวิตเข้ามเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง เพื่อนำไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิตของแต่ละคนเพื่อให้มีชีวิตที่พอเพียง

        สถาบันพัฒนาทรัพยากรและเกษตรกรรมยั่งยืนแม่ทา ได้รับคัดเลือกให้เป็นศูนย์ปราชญ์ชาวบ้านของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้ตามแนวทางเกษตรทฤษฎีใหม่ ทางศูนย์ได้มีการจัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้กับเกษตรกรทั่วภาคเหนือทั้งจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดใกล้เคียงเช่นเชียงราย แม่ฮ่อน พระเยา ลำพูน โดยการจัดฝึกอบรมที่แม่ทาใช้ชื่อหลักสูตรว่า "เส้นทางเศรษฐี" ระยะเวลา 4 วัน 3 คืน การเรียนรู้แลกเปลี่ยนจากประสบการณ์จริงของปราชญ์ชาวบ้านและผู้นำชุมชน ที่มีการต่อสู้ในการดำเนินชีวิตจนกลายเป็นเศรษฐีที่รวยที่สุดก็ว่าได้....

       หลายคนคงอยากทราบว่าเศษฐีที่แม่ทา เป็นอย่างไร ???????

ในปี 2551 นี้ทางสถาบันพัฒนาทรัพยากรและเกษตรกรรมยั่งยืนแม่ทา ได้มีการจัดอบรมในโครงการศูนย์ปราชญ์ชาวบ้าน

      ปี 2550   จำนวน  468  คน  จำนวน 15  รุ่น

        ปี 2551   จำนวน 520  คน   จำนวน 12  รุ่น

        ปี 2552   จำนวน 500  คน  จำนวน 11 รุ่น

   รวม  1,488  คน 38 รุ่น

ปีนี้เป็นปีที่ 4 รับคนเข้าอบรมจำนวน 400 คน เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ด้านปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการดำเนินชีวิตที่เกษตรกรได้นำมาปรับใช้และสามารถพึ่งตนเองได้ โดยการใช้ชีวิตที่พอเพียงและมีความสุข

บทเรียนแม่ทา จากการทำการเกษตรเชิงพานิชย์ เกษตรกรหลายคนเกิดปัญหาต้นทุนการผลิตสูง ราคาขายตกต่ำ ถูกเอารัดเอาเปรียบจากนายทุน จนเกิดภาวะขาดทุน และเป็นหนี้สินสะสมมาเรื่อย ๆ เหมือนว่ายิ่งขยันยิ่งจน ยิ่งทำมากยิ่งเป็นหนี้ จนทำให้ต้องหันมาทบทวนว่าท่ทำไปนั้นใครได้ประโยชน์ ใครเสียประโยชน์ บทสรุปคือพ่อค้ารวย เกษตรกรจน เพราะเกษตรกรพึ่งปัจจัยการผลิตจากภายนอกทั้งหมด ดังนั้นต้องหาทางแก้ไข

ย้อนกลับหันมามองอดีตมีคำถามว่าคนแต่ก่อนเลี้ยงลูกหลายคนทุกคนเติบโตไม่อดอยาก อยู่ในสังคมอย่างมีความสุข แต่ปัจจุบันลูกคนเดียวเลี้ยงไม่ได้ลำพังตนเองเกือบไม่รอด คนอดีตผลิตเพื่อบริโภค เหลือแบ่งปัน และขาย ปลูกทุกอย่างที่กิน ใช้ชีวิตที่พอเพียง ด้วยประการนี้จึงหันมาปลูกผักปลูกพืชในไร่สวนให้มีความหลากหลาย ลดค่าใช้จ่าย เลี้ยงสัตว์รู้จักเก็บออม สุดท้ายก็กลายเป็นนายตนเอง ข้าวก็มีกิน อาหารก็มีกิน เหลือขายได้เงินมาอีก ยิ่งทำยิ่งหนี้สินลด หนี้หมด เงินเหลือเก็บ มีความสุขท่อยู่ในชุมชน พึ่งตนเองในด้านปัจจัยการผลิตและหลาย ๆ ด้าน จึงเป็นบทเรียนที่พยายามถ่ายทอดประสบการณ์ให้ผู้สนใจได้รับทราบ นี้อาจจะเป็นส่วนหนึ่งที่นำมาแลกเปลี่ยน แต่บทเรียนแม่ทามีมากมาย ทั้งในเรื่องทรัพยากรชุมชน คนรุ่นใหม่ เยาวชน ธุรกิจชุมชน ฯลฯ และจะมาเล่าใหม่นะครับ

ปล.ภาษาเขียนอาจอ่านแล้วไม่เข้าท่าเท่าไรนัก แต่จริงใจครับ

ความหมายเกษตรกรรมยั่งยืน

            “ การทำการเกษตรที่มีวิถีการผลิตที่สอดคล้องกับธรรมชาติ สังคม ชุมชน และสามารถพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน ”

            เกษตรกรรมยั่งยืน คือ ระบบ  รูปแบบ แบบแผนของการผลิตทางการเกษตร ที่มีทั้งพืช สัตว์ ประมง ทรัพยากร สร้างความหลากหลาย เกื้อกูล สมดุล ในพื้นที่เดียวกัน นำไปสู่ความพอเพียง ความมั่นคง อธิปไตย การพึ่งตนเอง ในด้านของ แหล่งอาหาร สุขภาพ เศรษฐกิจ ทรัพยากรสิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศน์ที่สมดุล องค์ความรู้ สังคมวัฒนธรรมและความยั่งยืน